Pantang Lama dan Kesihatan Zakar: Penjelasan Fisiologi, Penuaan dan Ereksi Semasa Tidur
Oleh: Lebah
Sebahagian lelaki Muslim memilih untuk menahan diri daripada hubungan seksual atau o n a n i, sama ada ketika bujang, berjauhan daripada pasangan, atau apabila pasangan uzur dan tidak lagi mampu bersama. Namun timbul persoalan: jika seseorang tidak melakukan hubungan seksual atau onani selama bertahun-tahun, adakah zakar akan mengecut?
Berdasarkan pemahaman semasa dalam fisiologi lelaki, ketiadaan hubungan seksual semata-mata tidak semestinya menyebabkan zakar mengecut, khususnya jika fungsi ereksi semula jadi — termasuk ereksi ketika tidur — masih berlaku. Perubahan saiz atau isipadu yang dirasakan ketika usia lanjut lebih kerap dikaitkan dengan penuaan, perubahan vaskular, atau gangguan ereksi, bukan semata-mata kerana pantang.
Konsep Asas: Adakah Zakar Boleh Mengecil?
Zakar bukan terbina daripada otot seperti lengan atau kaki. Ia terdiri daripada tisu erektil, terutama korpus kavernosa, yang dipenuhi darah ketika ereksi.
Dalam keadaan tertentu, perubahan struktur tisu boleh berlaku, contohnya:
- pengurangan keanjalan tisu;
- peningkatan fibrosis (pembentukan tisu berserat);
- perubahan pada otot licin dan saluran darah.
Perubahan seperti ini boleh menyumbang kepada pengurangan panjang atau lilitan ereksi pada sesetengah lelaki, terutamanya jika berlaku gangguan ereksi berpanjangan atau masalah saraf dan vaskular (El-Sakka, 2011).
Keadaan ini lebih banyak dilaporkan pada pesakit seperti:
- lelaki dengan disfungsi ereksi kronik;
- pesakit selepas pembedahan prostat tertentu;
- individu yang kehilangan ereksi spontan untuk tempoh panjang.
Istilah “disuse atrophy” kadang-kadang dibincangkan dalam konteks ini, tetapi ia biasanya merujuk kepada keadaan patologi tertentu dan bukan semata-mata pantang seksual pada individu sihat.
Peranan Ereksi Semasa Tidur
Lelaki lazimnya mengalami ereksi nokturnal (ereksi semasa tidur), terutamanya ketika fasa REM.
Kajian klasik menunjukkan ereksi ini boleh berlaku beberapa kali sepanjang malam dan merupakan sebahagian daripada fisiologi normal lelaki (Karacan et al., 1975).
Dalam konteks ini, ereksi nokturnal dipercayai membantu:
- mengekalkan pengaliran darah ke tisu erektil;
- menyokong pengoksigenan tisu;
- mengekalkan fungsi normal zakar.
Oleh itu, bagi lelaki yang masih mempunyai ereksi spontan — termasuk ereksi pagi atau ketika tidur — ketiadaan hubungan seksual atau o n a n i sahaja tidak semestinya membawa kepada pengecutan zakar.
Walau bagaimanapun, ini tidak bermaksud ereksi malam “menjamin” tiada perubahan langsung. Faktor usia dan kesihatan umum masih memainkan peranan.
Mengapa Zakar Mungkin Terasa “Tidak Seperti Dulu”?
Ramai lelaki berusia merasakan ereksi mereka tidak sama seperti ketika muda walaupun masih mampu mencapai ereksi.
Antara faktor yang mungkin menyumbang ialah:
1. Perubahan Berkaitan Penuaan
Peningkatan usia boleh dikaitkan dengan:perubahan keanjalan tisu;
- perubahan pada saluran darah;
- pengurangan otot licin dalam tisu erektil;
- penurunan kecekapan aliran darah.
Kajian menunjukkan perubahan molekul dan struktur tertentu memang berlaku pada tisu erektil dengan penuaan (Castela et al., 2010).
2. Faktor Vaskular
Keadaan seperti:
- tekanan darah tinggi;
- diabetes;
- aterosklerosis;
- obesiti;
- merokok;
boleh menjejaskan aliran darah dan memberi kesan kepada fungsi ereksi.
3. Perubahan Hormon
Sebahagian lelaki mengalami penurunan testosteron berkaitan usia, walaupun kadar dan kesannya berbeza antara individu.
4. Perubahan Lemak Suprapubik
Peningkatan lemak di bahagian bawah abdomen boleh menyebabkan sebahagian batang zakar “tersembunyi”, lalu memberi persepsi bahawa saiz telah berkurang.
Bilakah Risiko Pengecutan Lebih Perlu Diberi Perhatian?
Perhatian lebih wajar diberikan apabila ketiadaan aktiviti seksual disertai kehilangan ereksi spontan, termasuk ereksi waktu malam.
Contoh keadaan:
- disfungsi ereksi kronik;
- komplikasi diabetes;
- penyakit vaskular;
- kecederaan saraf;
- selepas pembedahan prostat tertentu.
Dalam situasi sebegini, doktor kadangkala mempertimbangkan pendekatan pemulihan fungsi ereksi (penile rehabilitation) bergantung kepada keadaan klinikal.
Bagi lelaki yang masih mengalami ereksi spontan dan sekadar memilih hidup berpantang, risiko perubahan akibat “tidak digunakan” dijangka jauh lebih rendah.
Penjagaan Kesihatan Umum yang Menyokong Fungsi Ereksi
Kesihatan zakar berkait rapat dengan kesihatan keseluruhan tubuh.
1. Aktiviti Fizikal Berkala
Senaman seperti berjalan pantas, berenang atau aktiviti aerobik sederhana membantu kesihatan kardiovaskular dan peredaran darah.
2. Pemakanan Seimbang
Corak pemakanan yang menyokong kesihatan vaskular termasuk:
- sayur dan buah;
- kekacang;
- bijirin penuh;
- ikan;
- lemak tidak tepu.
Pengurangan makanan ultra-proses dan gula berlebihan juga boleh membantu.
3. Kawalan Penyakit Kronik
Pengurusan:
- diabetes;
- hipertensi;
- obesiti;
- kolesterol tinggi;
adalah antara faktor paling penting untuk mengekalkan fungsi ereksi.
4. Tidur Berkualiti
Tidur penting untuk keseimbangan hormon dan fungsi ereksi nokturnal.
5. Senaman Dasar Pelvis
Senaman dasar pelvis (sering dipanggil latihan Kegel) kadangkala digunakan sebagai sebahagian latihan sokongan fungsi pelvis dan kencing, walaupun manfaat khusus terhadap saiz zakar tidak terbukti.
Kesimpulan
Menahan diri daripada hubungan seksual atau onani atas dasar agama tidak semestinya menyebabkan zakar mengecut.
Bagi lelaki yang masih mempunyai ereksi spontan — termasuk ereksi semasa tidur — fungsi fisiologi normal lazimnya masih berlangsung.
Jika seseorang mendapati ereksi malam hilang, fungsi ereksi merosot ketara, atau berlaku perubahan fizikal yang membimbangkan, penilaian perubatan lebih wajar dilakukan bagi menilai faktor vaskular, hormon, saraf atau penyakit lain.
Apa yang sering dianggap sebagai “pengecutan kerana pantang” mungkin sebenarnya lebih berkait dengan proses penuaan atau keadaan kesihatan yang mendasari.
Penafian: Maklumat ini bukan pengganti nasihat perubatan profesional. Sila rujuk doktor atau pakar urologi untuk penilaian peribadi.
Rujukan
Castela, Â., Soares, R., Rocha, F., Vendeira, P., Virag, R., & Costa, C. (2010). Erectile tissue molecular alterations with aging—Differential activation of the p42/44 MAP kinase pathway. AGE. https://doi.org/10.1007/s11357-010-9167-3
Elhanbly, S. M. (2018). Nocturnal penile erections: A retrospective study of the role of RigiScan in predicting the response to sildenafil. Arab Journal of Urology, 16(3), 316–321. https://doi.org/10.1016/j.aju.2018.05.002
El-Sakka, A. I. (2011). Reversion of penile fibrosis: Current information and a new pharmacological approach. Arab Journal of Urology, 9(2), 113–119. https://doi.org/10.1016/j.aju.2011.06.001
Karacan, I., Williams, R. L., Thornby, J. I., & Salis, P. J. (1975). Sleep-related penile tumescence as a function of age. The American Journal of Psychiatry, 132(9), 932–937. https://doi.org/10.1176/ajp.132.9.932
Copyright © 2026 www.gayahidupholistik.blogspot.com All Rights Reserved.
